Sidebar Menu

Grupy tematyczne

IX Transdyscyplinarne Sympozjum Badań Jakościowych, 7-9 czerwca 2021 - online

Osoba/osoby zgłaszające: dr Krzysztof Tomanek, Uniwersytet Jagielloński; dr Kalina Kukiełko-Rogozińska, Uniwersytet Szczeciński.

Codziennie mamy do czynienia z wieloma różnorodnymi opowieściami. Są takie, które od samego początku uzmysławiają nam, że wydarzyło się coś dobrego, co wywołuje radość i zadowolenie, inne, że zemsta, choć bezwzględna i krwawa, była jedyną możliwą odpowiedzią na doznaną niesprawiedliwość. Istnieją historie, które w spokojny i rzeczowy sposób prowadzą odbiorców przez ciąg wydarzeń, wskazując na różne ich przyczyny i efekty. Jedne zwracają uwagę na kontekst natury ekonomicznej, społecznej czy psychologicznej, inne na wymiar historyczny i filozoficzny. Znamy opowieści wyraźnie ukazujące motywację opisywanych bohaterów, w których pojawiają się zarówno krystaliczne postaci, mające doświadczenie długich i trudnych potyczek ze złem, jak i budzący strach antybohaterowie, ich winy i sąd nad nimi. Są historie o bohaterach w maskach i o tych z odkrytą przyłbicą. Bohaterach, których wspiera legitymizacja mityczna, głosy w przestrzeni publicznej lub własne przekonanie o słuszności podejmowanych działań. Bohater i jego losy to najlepiej opisany element koncepcji storytellingu. Często jest nim człowiek, grupa, naród czy nawet cała ludzkość. Ale może nim być także: liczba (Nussbaumer Knaflic 2015), równanie (Salsburg 2001), idea (Foucault 1994), gusło (Zwoliński 2018), albo perswazja (Dennett 2017), a także instytucja, zdjęcie, plakat lub film. W końcu, bohaterem historii może być też sama opowieść, a właściwie sposób jej snucia, dynamika, struktura i zastosowane w niej zabiegi, których celem jest utrzymanie zaangażowania i uwagi odbiorcy lub przekonanie go, do czegoś, czego nie jest on jeszcze pewny. Już w Poetyce Arystoteles (1989) zauważył, że każda historia ma swój początek, rozwinięcie i zakończenie. Model ten rozwinął Freytag (1905) zwracając uwagę na: zawiązanie akcji, jej rozwój, punkt kulminacyjny, rozwiązanie i finał. Campbell (1997) dodał koncepcję życiowej drogi bohatera. Jej początek jest zazwyczaj trudny, ale zakończenie triumfalne. Wspomniane tu zagadnienia to zaledwie podstawowe ramy teoretyczne nakreślające nam zakres narzędzi, jakie stosowane są zarówno w opowiadaniu historii, jak i w ich analizie (rekonstruowaniu, dekonstruowaniu). Same opowieści, ale też analizy technik opowiadania oraz polemiki związane z tematyką opowiadania, składają się na popularny dziś i dynamicznie rozwijający się obszar noszący miano „storytellingu". Podczas debaty w naszej grupie chcielibyśmy skupić się nie tylko na tym jak ten teoretyczny model jest rozumiany przez wykorzystujących go badaczy, ale i na tym jak za jego pomocą można opowiadać o różnorodnych zjawiskach kultury i życia społecznego. To zagadnienia, wokół których chcielibyśmy zogniskować rozważania referentów, zachęcając do przedstawienia różnorodnych sposobów wykorzystania tego narzędzia w badaniach jakościowych. Chcielibyśmy postawić pytanie o rozumienie pojęcia „storytellingu", które ma wiele znaczeń i bywa różnie konceptualizowane i operacjonalizowane przez stosujących go badaczy. Zapraszamy do dyskusji m.in. na temat tego: jak można analizować sztukę i rzemiosło budowania narracji?; jakie tematy i którzy bohaterowie zyskują w otaczającej nas kulturze miano doniosłych? jakie historie budzą kontrowersje (jak je wzbudzać lub ich unikać)?; jakie oblicze storytellingu dominuje aktualnie w kulturze popularnej, w polskiej nauce, w mediach społecznościowych?

Arystoteles, Poetyka, tłum. H. Podbielski, Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Wrocław 1989.
Campbell J., Bohater o tysiącu twarzy, Zysk i S-ka, Poznań 1997.
Dennett D. C., Dźwignie wyobraźni i inne narzędzia do myślenia, Copernicus Center, Kraków 2017.
Freytag G., Die Technik des Dramas, Verlag von S. Hirzel, Leipzig 1905.
Foucault M., Dits Écrits, 1954-1988, Editions Gallimard, Paris 1994.
Nussbaumer Knaflic C., Storytelling danych, onepress. Gliwice 2015.
Reagan A. & others, The Emotional Arcs of Stories Are Dominated by Six Basic Shapes, „EPJ Data Science" 2016/5(1).
Salsburg D., The Lady Tasting Tea, Henry Colt and Co., New York 2001.
Zwoliński A., Przesądy i zabobony, Wydawnictwo AA, Kraków 2018.

Patronaty

uwb logo

Partonat Rektora UwB

psj Polskie Towarzystwo Socjologiczne

logo ptp

Organizatorzy

Opłaty

Opłata za uczestnictwo w sympozjum:

  • 150 zł - doktoranci
  • 250 zł - pozostali

Opłata za uczestnictwo w warsztatach:

  • 250 zł - doktoranci
  • 350 zł - pozostali